ABD idaresinin İran’ın sunduğu ateşkes teklifini kabul etmemesi hafta içindeki değerli gelişmelerden biri olarak öne çıktı. Karar, Orta Doğu’daki tansiyonun sürebileceği algısını güçlendirdi.
Söz konusu gelişme, bilhassa Hürmüz Boğazı üzerinden taşınan petrol ve doğal gaz akışına ait tasaları artırdı.
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın karşı teklifini “kabul edilemez” bulduğu, taraflar ortasındaki görüşmelerde Hürmüz Boğazı’nın tekrar açılması ve nükleer program başlıklarında uyuşmazlıkların sürdüğü bildirildi.
ABD ENFLASYON DATALARI EMTİA PİYASALARINDA FİYATLAMA DAVRANIŞINI BELİRLEDİ
Makroekonomik data tarafında ise ABD’de enflasyon göstergelerinin beklentileri aşması, emtia piyasalarında fiyatlama davranışını belirleyen bir öbür öge oldu.
ABD’de nisan ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık bazda yüzde 3,8 artarak Mayıs 2023’ten bu yana en güçlü yükselişini kaydetti. Güç fiyatlarındaki artışın TÜFE’deki yükselişin yüzde 40’tan fazlasını oluşturduğu, besin fiyatlarında da üst taraflı baskının güçlendiği belirtildi.
Üretici fiyatlarındaki görünüm de maliyet enflasyonuna ait kaygıları artırdı. ABD’de nisan ayı Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) aylık bazda yüzde 1,4 ile Mart 2022’den bu yana en sert artışını gösterirken, yıllık bazda yüzde 6 ile Aralık 2022’den bu yana en yüksek düzeye çıktı.
Aynı devirde ABD Senatosu’nun Kevin Warsh’ı 54’e karşı 45 oyla ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanlığına onaylaması, para siyasetine ait belirsizlikleri de fiyatlamaların merkezinde tuttu.
Analistler, Warsh’ın misyona gelmesiyle Fed’in bağlantı stratejisi, bilanço idaresi ve faiz patikasına ait beklentilerin yine şekillenebileceğini belirterek, yüksek enflasyon bilgilerinin faiz indirimlerine yönelik beklentilerin ötelenmesine neden olduğunu kaydetti.
TRUMP-Şİ DORUĞU GÜÇ VE TARIM ESERLERİNDE İZLENDİ
Öte yandan, Trump’ın üst seviye iş insanlarından oluşan heyetle Pekin’e gitmesinin ardından Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile gerçekleştirdiği tepe, emtia piyasalarında güç ve tarım fiyatlamaları üzerinde tesirli oldu.
Beyaz Saray’ın tepe bildirgesinde, iki tarafın Hürmüz Boğazı’nın güç akışını destekleyecek halde açık kalması gerektiği konusunda mutabık kaldığı belirtildi.
Bu açıklama petrol ve doğal gaz fiyatlarında kısa vadeli geri çekilmeye neden olsa da somut bir sistem öngörülmemesi ve ABD-İran müzakerelerindeki tıkanıklığın sürmesi, Brent petrol üzerindeki jeopolitik risk priminin korunmasına yol açtı.
Trump’ın, Çin’in soya fasulyesi, güç ve uçak alımını artırmayı kabul ettiğini belirtmesi de piyasalarda yakından izlendi.
DEĞERLİ METALLERDE SATIŞ BASKISI ÖNE ÇIKTI
Değerli metaller, haftayı ABD’de açıklanan enflasyon datalarının akabinde Fed’in para siyasetine ait beklentilerin tekrar şekillenmesiyle düşüşle tamamladı.
Analistler, yüksek enflasyonun Fed’in faiz indirim sürecini öteleme ihtimalini artırdığını, bunun da altın üzere faiz getirisi olmayan varlıkların cazibesini azalttığını belirtti.
Gümüşün ons fiyatı, hem pahalı metal hem de sanayi metali özelliği nedeniyle satış baskısından en fazla etkilenen eser oldu. Dolar endeksindeki güçlenme ve sanayi talebine yönelik zayıflama beklentileri, gümüşün ons fiyatını baskıladı.
İsviçre bankası UBS’in gümüş piyasasında daha küçük açık beklentisine işaret etmesi de fiyatlar üzerinde baskı oluşturan ögeler ortasında yer aldı.
Bu gelişmelerle birlikte bedelli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 5,5, paladyumda yüzde 5,2, altında ve platinde yüzde 3,8 geriledi.
BAZ METALLERDE KARIŞIK SEYİR İZLENDİ
Baz metallerdeki fiyatlamalarda jeopolitik arz riskleri ve Çin talebine ait beklentilerle karışık bir seyir izlendi.
Hafta boyunca Hürmüz Boğazı’na ait belirsizlikler, bölgedeki lojistik akışlara yönelik riskler ve arz kaygıları baz metallerde fiyatları destekledi.
Buna rağmen, ABD’de açıklanan enflasyon datalarının beklentileri aşması, Fed’in faiz indirimine ait beklentileri zayıflatarak haftanın son kısmında sanayi metalleri üzerinde baskı oluşturdu.
Alüminyumda, Körfez Bölgesi’ndeki üretim kapasitesine yönelik riskler öne çıktı. Bölgedeki birtakım tesislerde üretimin olağana dönmesinin vakit alacağına ait beklentiler ve Hürmüz kaynaklı lojistik riskler fiyatları destekledi.
Bakır fiyatları hafta içinde Hürmüz kaynaklı sülfürik asit ve sülfür arz darlığına ait telaşlarla dayanak bulsa da ABD enflasyon bilgilerinin akabinde yararlarını sınırladı.
Baz metallerde tezgah üstü piyasada bu hafta libre bazında fiyatlar çinkoda yüzde 2,6, alüminyumda yüzde 1,9, kurşunda yüzde 0,3 ve bakırda yüzde 0,1 artarken, nikelde yüzde 1,9 geriledi.
ENERJİ EMTİALARINDA HÜRMÜZ TESİRİ SÜRDÜ
Enerji emtialarındaki fiyatlamalarda Hürmüz Boğazı’na ait belirsizlikler, ABD-İran ateşkes sürecindeki tıkanma ve global arz tasaları tesirli oldu.
Hafta içinde ABD-İran ateşkes sürecine yönelik haber akışı petrol piyasalarında jeopolitik risk primini artırdı.
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın son karşı teklifini kabul edilemez bulduğuna ait açıklamaları ve ateşkes sürecinin kırılgan seyrini müdafaası, arz kesintilerinin sürebileceği tasalarını destekledi.
Uluslararası Güç Ajansı’nın (IEA) global petrol arzına ait ihtarları da fiyatları destekledi. IEA, global petrol arzının 2026’da günlük 3,9 milyon varil düşeceğini, Körfez üretiminin savaş öncesi düzeyin epey altında kaldığını ve global envanterlerde sert erime yaşandığını bildirdi.
Doğal gaz tarafında ise fiyatlamalarda depolama bilgileri, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracat tesislerindeki bakım süreci ve Hürmüz kaynaklı global LNG arz telaşları öne çıktı.
ABD Güç Enformasyon Yönetimi (EIA) bilgilerine nazaran, 8 Mayıs ile biten haftada ABD doğal gaz depoları 85 milyar fitküp artış gösterirken, toplam stoklar beş yıllık ortalamanın üzerinde kalmayı sürdürdü.
Buna rağmen, Hürmüz Boğazı’ndaki jeopolitik tansiyon global LNG piyasasında sıkışıklığı artırdı. Katar’dan sonlu sayıda LNG kargosunun Boğaz’dan geçebilmesine rağmen, bölgedeki genel ihracat akışlarının kısıtlı kalması fiyatlamalarda destekleyici öge oldu.
Bununla birlikte, haftalık bazda doğal gazın İngiliz termal ünitesi (MMBtu) cinsinden fiyatı yüzde 7,4, Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 7,4 arttı.
TARIM EMTİALARINDA ABD-ÇİN GÖRÜŞMESİ İZLENDİ
Tarım emtialarında hafta içinde karışık bir seyir izlenirken, ABD-Çin ziraî ticaretinin genişletilmesine yönelik iletiler izlendi.
Çin Ticaret Bakanlığı, tarafların tarife indirimleri ve tarife dışı pürüzlerin azaltılması yoluyla ziraî ticareti artırma konusunda ön mutabakat sağladığını açıkladı.
Analistler ise ticaret tansiyonunun azalabileceğine yönelik iyimserliğin tarım emtia piyasasını desteklediğini, lakin Çin’in gereksinimini büyük ölçüde Brezilya’dan karşılamaya devam etmesi nedeniyle kalıcı tesirin sonlu kalabileceğini kaydetti.
Bu gelişmelerle birlikte Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına fiyatlar pirinçte yüzde 3,4 ve buğdayda yüzde 2,7 artarken, mısırda yüzde 3,4 ve soya fasulyesinde yüzde 2,6 geriledi.
ABD’de Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar şekerde yüzde 0,6 artarken, pamukta yüzde 5,2 ve kahvede yüzde 3,3 düşüş görüldü. Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 3,6 düşüşle tamamladı.
Kaynak: Haber7
