Bakü’de gerçekleştirilen Dünya Şehircilik Forumu — WUF13 muvaffakiyetle sona erdi. Birleşmiş Milletler’in sürdürülebilir kentsel gelişim alanındaki en saygın global platformlarından biri kabul edilen forum, dünyanın farklı ülkelerinden devlet temsilcilerini, kent plancılarını, mimarları, milletlerarası kuruluşları ve uzmanları bir ortaya getirdi. Günler boyunca sürdürülebilir kentler, toplumsal kapsayıcılık, iklim değişikliği, dijital dönüşüm ve geleceğin şehircilik modelleri etrafında kıymetli tartışmalar gerçekleştirildi. Forum, Azerbaycan’ın milletlerarası tertip kapasitesini ve global şehircilik gündemindeki artan rolünü bir defa daha ortaya koydu.
WUF13 boyunca Azerbaycan sadece teknik imkanlarını ve tertip kabiliyetini sergilemedi. Birebir vakitte milletlerarası topluma kendi şehircilik modelini, ulusal kalkınma vizyonunu ve insan merkezli kentleşme yaklaşımını sundu. Son yıllarda gerçekleştirilen projeler gösteriyor ki Azerbaycan için şehircilik sırf altyapı inşası değil; ulusal kimliğin, kültürel mirasın ve toplumsal ahengin korunması manasına geliyor.
Forum kapsamında en fazla dikkat çeken hususlardan biri Karabağ ve Doğu Zengezur’da yürütülen yine yapılanma projeleri oldu. Bilhassa Şuşa’da gerçekleştirilen şehircilik ve onarım çalışmaları, memleketler arası uzmanlar tarafından büyük ilgiyle karşılandı. Tarihi ve kültürel kimliği korunarak tekrar inşa edilen Şuşa, bugün sadece Azerbaycan için değil, Türk dünyası açısından da kıymetli bir kültür ve şehircilik modeli olarak bedellendiriliyor. Bununla birlikte Ağdam, Fuzuli ve Zengilan’da hayata geçirilen “akıllı şehir” ve “akıllı köy” projeleri; yeşil güç, dijital idare, çağdaş ulaşım altyapısı ve çevresel sürdürülebilirlik unsurlarıyla dikkat çekiyor.
WUF13’te Türkiye heyetinin geniş ve üst seviye iştiraki da özel ehemmiyet taşıdı. Türkiye’den bakanlık temsilcileri, belediye liderleri, kent planlamacıları, akademisyenler ve mimarlar forum çalışmalarında faal halde yer aldı. Türk yetkililer tarafından yapılan açıklamalarda, Azerbaycan ile Türkiye ortasındaki şehircilik, mimarlık ve bölgesel kalkınma alanındaki stratejik iş birliğinin daha da güçlendiği vurgulandı.
Özellikle Karabağ’ın yine inşası sürecinde Türkiye ile Azerbaycan arasındaki iş birliği, kardeşlik alakalarının somut göstergelerinden biri olarak öne çıkıyor. Türk şirketlerinin ve uzmanlarının Şuşa başta olmak üzere çeşitli bölgelerde yürütülen şehircilik projelerinde yer alması, iki ülke ortasındaki stratejik paydaşlığın şehircilik alanında da yeni bir boyut kazandığını gösteriyor. Türkiye’nin zelzele sonrası kentsel dönüşüm ve çağdaş kent planlaması konusundaki deneyimi ile Azerbaycan’ın post-konflikt tekrar yapılanma modeli ortasında oluşan sinerji, bölge açısından kıymetli bir örnek oluşturuyor.
Forum boyunca düzenlenen panel ve oturumlarda insan odaklı kentleşme anlayışı ön plana çıktı. Çocuklar, yaşlılar, engelliler ve toplumsal açıdan hassas kümeler için erişilebilir ömür alanlarının oluşturulması, çağdaş şehircilik siyasetlerinin temel ögelerinden biri olarak değerlendirildi. Bu yaklaşım, Azerbaycan’ın son yıllarda yürüttüğü şehircilik projelerinde de açık biçimde görülmektedir.
Bakü daha evvel Formula 1 yarışları, milletlerarası insani forumlar, Bağlantısızlar Hareketi Doruğu ve COP29 üzere kıymetli global etkinliklere muvaffakiyetle mesken sahipliği yapmıştı. WUF13 ise bu süreçte farklı bir mana taşıdı. Zira forum aracılığıyla Azerbaycan sırf memleketler arası tertip merkezi olarak değil, tıpkı vakitte geleceğin kentlerine dair kendi modelini ortaya koyan bir ülke olarak öne çıktı. Forum kapsamında birinci sefer Önderler Zirvesi’nin düzenlenmesi ise aktifliğin tarihindeki en kıymetli gelişmelerden biri olarak değerlendirildi. Tepede Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından verilen bildiriler, sürdürülebilir şehircilik, post-konflikt döneminde tekrar yapılanma, toplumsal kapsayıcılık ve kültürel mirasın korunması açısından büyük ehemmiyet taşıdı. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in konuşmasında bilhassa Karabağ ve Doğu Zengezur’da yürütülen yine inşa sürecinin sadece fizikî kalkınma değil, tıpkı vakitte toplumsal dönüşüm ve barışın güçlendirilmesi açısından stratejik bir model olduğu vurgulandı.
Forumun verdiği temel ileti epey açıktı: Geleceğin kentleri sırf teknoloji üzerine değil; kültür, insan odaklı yaklaşım, toplumsal adalet ve tarihi mirasın korunması unsurları üzerine kurulmalıdır. Azerbaycan ise bugün bu global tartışmalarda artık sırf bir iştirakçi değil, dünyaya kendi şehircilik vizyonunu sunan değerli ülkelerden biri haline gelmiştir.
Kaynak: Haber7
