SETA Araştırmacısı Sibel Düz’ün kaleme aldığı, “SAHA EXPO 2026: Ana Eğilimler, Üretim, İhracat ve Çok Alanlı Harp Mimarisine Geçiş” başlıklı tahlili şu biçimde:
“YAKLAŞIK 8 MİLYAR DOLARLIK İHRACAT SÖZLEŞMESİ”
SAHA EXPO 2026, 5-9 Mayıs ortasında İstanbul’da düzenlenmiş; 400 bin metrekarelik fuar alanında 1.700’den fazla firmayı, 120’den fazla ülkeden iştirakçiyi, 30 binden fazla kesim profesyonelini ve 200 bini aşkın ziyaretçiyi bir ortaya getirmiştir.1 Fuar müddetince 28 bin 947 B2B (business-to-business) görüşme, 218 yeni eser lansmanı ve toplam 216 imza merasimi gerçekleştirilmiştir.2 Fuarın birinci üç gününde yaklaşık 8 milyar dolarlık ihracat kontratı imzalanmıştır.
3 Almanya, Kanada ve Sudan’ın birinci sefer pavilyon seviyesinde iştirak göstermesi ise fuarın milletlerarası profilini pekiştirmiştir.
4 SAHA EXPO 2026, Türk savunma sanayiinin üretim kapasitesi, ihracat yönelimi, teknoloji derinliği ve sistem entegrasyonu kabiliyetlerini gösteren stratejik bir platform olarak öne çıkmaktadır. Fuarın sahip olduğu güçlü ulusal ve memleketler arası iştirak profili de bu dönüşümü desteklemektedir. Türkiye’nin artık tekil platform sergilemenin ötesine geçerek ekosistem, seri üretim, ihracat, ortak üretim ve çok alanlı harp kabiliyetlerine odaklandığı kıymetlendirilmektedir. Bu istikametiyle fuar, Türk savunma sanayiinin üretim hacmini, ihracat kapasitesini, alt sistem derinliğini ve milletlerarası iştirak kabiliyetini göstermesi bakımından değer arz etmektedir. Endüstriyel kapasite ve tedarik diplomasisine ait kıymetli parametreleri ihtiva eden bu tablo, Türkiye’nin savunma sanayii anlatısında kıymetli bir değişime de işaret etmektedir. O denli ki Türkiye artık sırf yerli eser geliştiren bir aktör olarak değil tedarik zinciri kuran, ihracat pazarları oluşturan, kritik alt sistemler üreten ve ortak üretim modelleri geliştiren bir savunma sanayii merkezi olarak konumlanmaktadır.
“SYSTEM-OF-SYSTEMS ANLATISINA GEÇİŞ”
Türkiye, savunma sanayiinde platform, alt sistem, mühimmat, sensör, yazılım, üretim ve ihracat boyutlarını birlikte geliştiren daha bütünleşik bir ekosistem inşa etmeye çalışmaktadır. Öteki bir tabirle Türkiye’nin savunma sanayiinde platform merkezli anlatıdan system-of-systems anlatısına geçiş kelam mevzusudur. Bu ekosistem beş katmandan oluşmaktadır.
Birinci katman: Büyük platformlar (KAAN, HÜRJET, KIZILELMA, insansız kara araçları, küçük denizaltılar ve su altı sistemleri)
İkinci katman: Sensörler ve misyon sistemleri (AESA radarlar, elektro optik sistemler, sonarlar, elektronik harp podları ve hedefleme sistemleri)
Üçüncü katman: Mühimmat ve tesir üretici sistemler
Dördüncü katman: Alt sistemler (motor, batarya, hareket denetim, mühimmat bırakma, akıllı şoför, güç ve data bağı çözümleri)
Beşinci katman: Üretim, ihracat ve paydaşlık mimarisi
“ÇOK ALANLI HARP MİMARİSİNE ENTEGRASYON”
Dahası SAHA EXPO 2026, Türk savunma sanayiinin üç ana eksende ilerlediğini göstermiştir: yüksek teknolojiye dayalı ürünleşme, ihracat odaklı ölçeklenme ve çok alanlı harp mimarisine entegrasyon. Fuar Türkiye’nin teknolojik ilerlemesinin yanı sıra savunma sanayiini dış siyaset, caydırıcılık, ihracat ve stratejik özerklik aracı olarak daha sistematik biçimde konumlandırdığının da güçlü bir göstergesi olarak okunmalıdır. SAHA EXPO 2026, Türk savunma sanayiinin prototip geliştirme ve platform merkezli büyüme basamağını geride bırakarak daha bütünleşik, ölçeklenebilir ve ihracata uyarlanabilir bir endüstriyel ekosisteme yöneldiğini göstermiştir. Türkiye artık savunma sanayiini sadece KAAN, HÜRJET, KIZILELMA, insansız kara araçları, küçük denizaltılar ve su altı sistemleri üzere büyük platformlar üzerinden değil bu platformları besleyen sensör, mühimmat, yazılım, alt sistem, üretim ve tedarik mimarisi üzerinden de inşa etmektedir. Bu dönüşüm, platform merkezli anlatıdan system-of-systems yaklaşımına geçişi tabir etmektedir. Bu yeni ekosistem beş tamamlayıcı katman üzerinde şekillenmektedir. Birinci katmanda büyük platformlar, ikincisinde AESA radarlar, elektro optik sistemler, sonarlar, elektronik harp podları ve hedefleme sistemleri üzere misyon ögeleri yer almaktadır. Üçüncü katman mühimmat ve tesir üretici sistemlerden, dördüncü ise motor, batarya, hareket denetim, mühimmat bırakma, akıllı şoför, güç ve bilgi bağı tahlilleri üzere kritik alt bileşenlerden oluşmaktadır. Beşinci katman ise üretim kapasitesi, ihracat modeli, iştirak ağları ve tedarik zinciri derinliğiyle bu yapının stratejik ölçeklenmesini sağlamaktadır.
“STRATEJİK ÖZERKLİĞİ GÜÇLENDİRMEKTE”
Bu çerçevede SAHA EXPO 2026, Türkiye’nin savunma sanayiinde üç ana hatta ilerlediğini ortaya koymuştur: i) yüksek teknolojiye dayalı ürünleşme, ii) ihracat odaklı ölçeklenme ve iii) çok alanlı harp mimarisine entegrasyon. İnsansız hava, kara ve deniz sistemleri ile YZ dayanaklı otonom tahliller, fuarda tekil kabiliyetler olarak değil tıpkı vakitte müşterek harekatı, sürü konseptlerini, ağ merkezli komuta-kontrolü ve hassas angajmanı destekleyen bütünleşik bir operasyonel mimari içinde öne çıkmıştır. Kritik alt bileşenlerde yerlileşmenin derinleşmesi ise dışa bağımlılığı azaltmakta, stratejik özerkliği güçlendirmekte ve Türkiye’nin savunma diplomasisindeki pazarlık kapasitesini artırmaktadır. Bu nedenle SAHA EXPO 2026, sırf teknolojik ilerlemenin sergilendiği bir fuar olarak okunmamalıdır. Fuar, Türkiye’nin savunma sanayiini dış siyaset, caydırıcılık, ihracat, askeri modernizasyon ve stratejik özerklik aracı olarak daha sistematik biçimde konumlandırdığını göstermektedir. Bu dönüşüm Türk savunma sanayiini maliyet aktif, çok katmanlı, modüler ve global pazara uyarlanabilir bir kapasite havuzuna dönüştürerek Türkiye’nin milletlerarası savunma rekabetindeki pozisyonunu güçlendirmektedir.
Kaynak: Haber7
