Konferansta, kent için hazırlanan “Sıfır Atık Amaç Belgesi” kamuoyuyla paylaşılırken, 2027 yılı “Diyarbakır Sıfır Atık Yılı” ilan edildi.
Sıfır Atık Hareketi Kurucusu ve BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Lideri Emine Erdoğan’ın vizyonu ve himayeleriyle çalışmalarını sürdüren Sıfır Atık Vakfı, “COP31 Sürecinde Türkiye Sıfır Atık, Etraf ve İklim Değişikliği Çalıştayları” kapsamındaki Diyarbakır ayağının sonuçlarını duyurdu.
Diyarbakır Valiliği himayelerinde; vilayet müdürlükleri, Dicle Üniversitesi ve Büyükşehir Belediyesi iş birliğiyle gerçekleştirilen çalıştayın çıktıları, bugün düzenlenen bir Sonuç Konferansı ile kamuoyuna ilan edildi.
Dicle Üniversitesi’nde hürmet duruşu ve İstiklal Marşı ile başlayan programda, Diyarbakır Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Vilayet Müdürü Ufuk Nurullah Bilgin kentin stratejik amaçlarını içeren sunumu gerçekleştirdi. Akabinde kent protokolü ve vakıf temsilcileri kıymetli açıklamalarda bulundu.
“HEDEFİMİZ COP31’DE ALANDAKİ GERÇEK SORUNLARI BM GÜNDEMİNE TAŞIMAK”
Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Seviyeli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, 2017 yılında başlayan Sıfır Atık Hareketi’nin bugün 193 ülkede karşılık bulduğunu hatırlattı. Türkiye’nin 81 vilayetinde bu çalıştay serisini başlattıklarını belirten Ağırbaş, 5-7 Haziran tarihlerinde İstanbul’da düzenlenecek ve 183 ülkeden 120’den fazla bakan ile 5 bini aşkın konuğu ağırlayacak “Sıfır Atık Forumu”nun muştusunu verdi.
Ağırbaş, Birleşmiş Milletler Taraflar Konferansı (COP31) sürecine ait ise şu tabirleri kullandı:
“COP31’de Türkiye olarak bu yıl birinci sefer alandaki gerçek sorunları Birleşmiş Milletler gündemine taşımak istiyoruz. Dünyanın bir tarafında obezite ilaçları için lobi yapılırken, öteki tarafında açlık ve iklim kriziyle su bulamadığı için mevt kalım savaşı veren insanların sesi olacağız. Su gerilimi altında olan ülkemizde 86 milyon vatandaşımızla birlikte su, güç ve israf verimliliği çalışmalarına topyekün dayanak vermeliyiz.”
“GERİ KAZANIM ORANI YÜZDE 38’E YÜKSELDİ”
Diyarbakır Valisi Murat Zorluoğlu, etraf sıkıntısını yalnızca bugünün değil, geleceğin ve kalkınmanın bir modülü olarak gördüklerini vurguladı. Sıfır Atık vizyonunun alandaki ekonomik ve çevresel muvaffakiyetini sayılarla ortaya koyan Zorluoğlu, şu bilgileri paylaştı:
“2017 yılında yüzde 13 düzeyinde olan atık geri kazanım oranımız, 2025 prestijiyle yüzde 38’e yükselmiştir. Bu süreçte 90 milyon ton geri kazanılabilir atık iktisada kazandırılarak, bugünkü bedellerle yaklaşık 365 milyar liralık ekonomik katkı sağlanmıştır. Kadim Dicle Irmağı ve bereketli topraklarıyla Diyarbakır, bundan sonra da üreterek koruyan bir etraf hassasiyetiyle yoluna devam edecektir.”
“YALNIZCA ORTAYA ÇIKAN ATIĞI YÖNETMEK YETMEZ, TÜKETİMİ DEĞİŞTİRMELİYİZ”
Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Serra Bucak ise iklim krizinin kuraklık, çok sıcaklar ve ziraî zorluklarla günlük hayatın tam içinde hissedildiğine dikkat çekti. Bucak, “Asıl sıkıntı atığı kaynağında ayrıştırmak ve tüketim alışkanlıklarımızı değiştirmektir. Haneler, kurumlar ve işletmeler bu dönüşümün kesimi olmalıdır. Üretim ve tüketim biçimimizi değiştirmeden sadece ortaya çıkan atığı yönetemeyiz “ diyerek toplumsal sorumluluk daveti yaptı.
Dicle Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kamuran Eronat da sıfır atık anlayışının sürdürülebilir bir hayat kültürü haline geldiğini tabir ederek, üniversite olarak yerleşke hayatından akademik faaliyetlere kadar tüm süreçlerin merkezine bu prensipleri yerleştirdiklerini belirtti.
DİYARBAKIR’IN 12 STRATEJİK SIFIR ATIK HEDEFİ
Çalıştay kapsamında oluşturulan 14 tematik masada kentin potansiyeli ve plansız yapılaşma, atık ayrıştırma eksikliği ile su kaynaklarındaki baskı üzere sistematik zorlukları masaya yatırıldı. Bu doğrultuda belirlenen ve kamuoyuna ilan edilen stratejik gayeler ise şöyle sıralandı:
- Tek Merkezli İdare: Valilik uyumunda; belediyeler, STK’lar ve üniversite iştirakiyle tek merkezli bir idare modelinin kurulması.
- Organik Atıklardan Kompost: Halk pazarları ve toplu tüketim alanlarındaki atıkların kaynakta komposta dönüştürülmesi.
- Arıtma Altyapısı: İlçeler ve Organize Sanayi Bölgelerinde (OSB) arıtma sistemlerinin geliştirilmesi.
- Su Kaynaklarının Korunması: Havza planlamasının yapılması.
- Erken Yaşta Eğitim: Okul öncesinden itibaren tüm okullarda ve özel kesimde sıfır atık farkındalık eğitimlerinin verilmesi.
- Yeşil Alan Seferberliği: Kent içi yeşil alanların artırılması.
- Atık Yağ Takibi: Atık yağların ilçe bazlı toplanması.
- Ofis Çöp Kutularına Veda: Kamu kurumlarında sıfır atık eğitimi verilmesi ve ofis içi kişisel çöp kutularının kaldırılması.
- Akıllı Ayrıştırma: Park ve kamusal alanlara akıllı çöp konteynerleri ile ayrıştırma sistemlerinin kurulması.
- Enerji Dönüşümü: Valilik yerleşkesi ve kamu binalarında güç dönüşümü projelerinin uygulanması.
- Eko-Kampüs: Dicle Üniversitesi’nin alternatif güçten azamî yararlanan, kendi kendine yeten bir “Eko Kampüs” olarak inşa edilmesi.
- Takas Sistemi: Belediyeler bünyesinde takas sisteminin yaygınlaştırılması.
ÇALIŞMALARI “SIFIR ATIK VİLAYET İSTİŞARE KURULU” YÜRÜTECEK
Konferansta alınan kararlar doğrultusunda, Diyarbakır’da kurumlar ortası data paylaşım düzenekleri oluşturulacak, pilot uygulamalar hayata geçirilecek ve tertipli raporlama sistemleri kurulacak. Kentin çehresini değiştirecek tüm bu süreçlerin takibi ve uyumu ise yeni kurulan Sıfır Atık İl Danışma Kurulu tarafından yürütülecek.
Kaynak: Haber7
